توپاز : راهنمای نگهداری و تمیز کردن این سنگ قیمتی

توپاز : راهنمای نگهداری و تمیز کردن این سنگ قیمتی

مصریان باستان سنگ‌ توپاز را سمبل‌ خورشید می‌‌دانند. یونانیان بر این باور بودند که این سنگ باطل کننده سحر و جادوست. رومیان هم اعتقاد داشتند که توپاز افزایش دهنده هوش و وفاداری است و برای درمان خونریزی و آسم نیز از آن استفاده می‌کردند.

همچنین جالب است بدانید در برزیل توپاز سمبل دندانپزشکان است.

توپاز در اروپا بیشتر به‌ شکل‌ سنجاق‌ سینه، در کشورهای‌ شرقی‌ به‌ صورت‌ انگشتر،‌ و به‌ طور کلی‌ در همه‌ی کشورها برای انواع زیورآلات مردانه و زنانه کاربرد دارد.

توپاز سنگ ماه تولد آبان و آذر نیز هست. با این مقدمه از شما دعوت می‌کنیم تا راهنمای نگهداری و تمیز کردن این سنگ قیمتی را در ادامه این مطلبل از نظر بگذرانید.

توپاز : راهنمای نگهداری و تمیز کردن این سنگ قیمتی
درجه سختی توپاز در مقیاس موس ۸ از ۱۰ است.

سختی سنگ‌های قیمتی

باید بدانید که جواهرات و سنگ‌های قیمتی را با واحدی به نام موس ( Mohs) می‌سنجند. اعدادی که بر اساس این معیار اعلام می‌شود نشان‌دهنده سختی و استقامت سنگ در برابر خراشیدگی و ضربه است.

به طور کلی باید بدانید، در کانی‌شناسی، سختی یک جسم را با جسم دیگر می‌سنجند. بنابراین اگر جسمی، جسم دیگر را خط بیندازد از آن سخت‌تر است. یعنی با خراشیدن یکی بر روی یکی دیگر می‌توان سختی دیگر کانی‌ها را با آن‌ها برابر سنجی کرد.

این روش عملی برای مقایسه نسبی سختی است که در سال ١۸۱۲ توسط معدن‌شناس آلمانی فردریخ موس Friedrich Mohs ابداع شد.

موس، برای سنجش سختی کانی‌های گوناگون، ۱۰ کانی را به‌عنوان مبنای سختی گزینش کرد و سختی دیگر کانی‌ها را نسبت‌به آن‌ها سنجید. که به ترتیب از نرم‌ترین به سخت‌ترین (از شماره ۱ تا ۱۰) شامل تالک، ژیپس، کلسیت، فلوئوریت، آپاتیت، ارتوکلاز، کوارتز، توپاز، کرندوم و الماس هستند.

تالک با درجه سختی ۱ و الماس با درجه سختی ۱۰، کمترین و بیشتری سختی را دارند. این سنجش به نام مقیاس موس شناخته شده است.

البته سنجه‌ی موس کمی فریبنده و غلط انداز است. فواصل بین شماره‌های موس برابر نیستند. یعنی الماس با سختی ۱۰ بسیار سخت‌تر از کرندوم با سختی ۹ است اما فلورایت با سختی ۴ تنها اندکی سخت‌تر از کلسیت با سختی ۳ است. بر پایه این نوع سنجش سختی، مواد برابر با تواناییشان برای خراشیدن یکدیگر، ارزیابی می‌شوند.

به صورت کلی می می‌توان گفت، «سختی» مقاومتی است که کانی در برابر خراشاندن، ساییدن یا خراشیده شدن از خود نشان می‌دهد. برای تعیین سختی کانی‌ها کافی است که هر کانی را توسط کانی دیگر خراش دهیم تا سختی نسبی آن دو معلوم شود.

سختی توپاز

به دلیل داشتن شکاف و درزهای اساسی، سنگ توپاز به مراقبت ویژه‌ای هنگام تراش دادن، پولیش کردن و سوار کردن سنگ روی طلا نیاز دارد. توپاز چندان مقاوم نیست و سختی زیادی ندارد بنابراین فشار زیاد یا تغییر دمای ناگهانی می‌تواند ساختار آن را در هم شکسته و باعث خرد شدن سنگ بشود.

برای کم کردن احتمال شکستن سنگ توپاز، فردی که مسئول تراش دادن آن است، دستگاه برش را بر اساس شیارهای این جواهر تغییر زاویه داده و تنظیم می‌کند. در اغلب مواقع آنها زاویه ۱۵ درجه‌ای با میز ایجاد می‌کنند.

جواهرسازان نیز ترجیح می‌دهند توپاز را روی پایه‌ای سوار کنند که کاملا سنگ را در بر بگیرد تا به این روش از شکستن و آسیب دیدن آن پیشگیری کنند.

افرادی که جواهر توپاز خریداری می‌کنند نیز باید مراقب باشند که این سنگ را زیاد استفاده نکنند و ترجیحا نیز با دکمه و زیپ لباس‌ها در تماس نباشد.

درجه سختی توپاز در مقیاس موس ۸ از ۱۰ است. این عدد یعنی توپاز سنگ ضعیفی است و خیلی راحت خراش بر می‌دارد و احتمال شکستن آن نیز زیاد است.

مقاومت و طول عمر سنگ توپاز

توپاز نه تنها درجه سختی ضعیفی دارد بلکه در برابر تغییرات ناگهانی دمایی یا حرارت بسیار بالا هم بسیار شکننده است. یعنی هر تغییر در دما سبب ترک برداشتن این سنگ خواهد شد.

رنگ توپاز در برابر نور همیشه ثابت است و از بین نمی‌رود اما اگر به طور دایم زیر نور مستقیم خورشید و گرمای آن قرار داشته باشد، ممکن است رنگش تغییر کند و از زرد به قهوه‌ای، قهوه‌ای-قرمز یا قهوه‌ای تیره و سوخته تبدیل شود.

مقاومت توپاز در برابر مواد شیمیایی زیاد است و کمترین تاثیرپذیری را از آنها دارد.

راهنمای تمیز کردن سنگ توپاز

بسیار مهم است که از بخار یا دستگاه‌های اولتراساند برای تمیز کردن توپاز پرهیز کنید. بهترین روش برای پاک کردن این جواهر قیمتی استفاده از محلول آب ولرم و صابون است. حواستان باشد پس از شستن سنگ را بلافاصله با پارچه بدون پرز خشک کنید تا لکه‌ی آب روی آن باقی نماند.

نکاتی که برای مراقبت و نگهداری از توپاز باید بدانید

علاوه بر تست‌های پرتوی و گرمایی روی سنگ توپاز و مقاوم‌سازی آن، یک لایه پوشش بدون رنگ میکروسکوپی از اکسید فلزی نیز روی این سنگ کشیده می‌شود تا از شکستن آن محافظت کند. اما باید بدانید این لایه پوششی هم دوام و مقاومت زیادی ندارد. یعنی فقط در برابر استفاده روزانه مقاوم است و اگر در دمای زیاد یا در تماس با مواد سخت قرار بگیرد نمی‌تواند نقش محافظتی ایفا کند.

به زبان ساده‌ترباید بگوییم، حتی تمهیداتی که برای افزایش مقاومت توپاز به کار رفته نیز فقط در برابر محلول آب و صابون آن را محافظت می‌کند و تاثیر خاصی در سختی سنگ ندارد.

با همه این تفاسیر، سنگ توپاز جواهری بسیار زیبا و جذاب است و به همین خاطر در صنعت جواهرسازی به وفور از آن استفاده می‌شود.

منبع: gia

این نوشته در بلاگ ارسال شده است. این لینک مستقیم به این نوشته است.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *